Milli Prodüktivite Merkezi (MPM)


Kurum Bilgileri

Milli Prodüktivite Merkezi (MPM), 580 sayılı Kanun ile kurulmuş tüzel kişiliği haiz, bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabi bir kamu kuruluşudur. 1965 yılı MPM’nin kurumsal olarak kuruluşu olmasına karşın, ülkemizdeki verimlilik çalışmaları daha gerilere, 1940’lı yıllara kadar, bir grup mühendis ve işletmecilerin kişisel çabalarına kadar gider.

MPM'nin görevleri aşağıda özetlenmiştir:


a) Yurt ekonomisinin prodüktivite esaslarına uygun olarak gelişmesine yarayacak tedbirleri araştırmak, bu tedbirlerin uygulamaya konulmasını sağlayacak çalışmalarda bulunmak;
b) Resmi ve Özel Sektörlerdeki müessese ve işyerlerinde verimi artıracak ve israfı önleyecek metotları tespit etmek ve bunların uygulama imkanlarını araştırmak, uygulamayı izleyerek gerekli tavsiyelerde bulunmak;
c) Prodüktivite ile ilgili teknik yardımları sağlamak, gerekli eğitim ve istişare çalışmalarında bulunmak;
d) Çeşitli vasıtalarla verimi artırıcı bilgileri ve modern metotları yaymak;
e) Devlet daireleri, resmi ve özel sektör iş yerleri, işçi ve işveren teşekkülleri, meslek teşekkülleri, bilumum eğitim ve öğretim kurumları, üniversiteler ve başka bilim kurumları ve yabancı memleketlerde aynı maksatla kurulmuş teşekküller ile temas ve işbirliği sağlamak;
f) Milli prodüktiviteyi ölçmek hususunda gerekli çalışmaları ve bu konu ile ilgili kurum ve kurullar ile işbirliği yapmak ve sonuçlarını yabancı memleketlerin sonuçları ile karşılaştırmak, bunları belirli zamanlarda yayınlamak;
g) Prodüktivite ile ilgili dernekler kurulmasını teşvik etmek, kurulan dernekler ile temas ve işbirliği sağlamak.

 

Destekler

ARAŞTIRMA

MPM’nin temel işlevlerinden biri de, verimlilikle ilgili makro ve mikro düzeydeki gelişmelerin incelenmesi ve değerlendirilmesidir. Bu işlevi doğrultusunda MPM değişik bölge, sektör ve kesimlere ilişkin deneyim ve birikimini, gerek teori gerekse uygulamaya yönelik olarak yürüttüğü araştırma çalışmalarıyla ilgililere aktarmaktadır.

Çeşitli disiplinlerden uzmanlarıyla MPM, küresel nitelikteki ekonomik gelişmelerden işletme düzeyindeki iş süreçlerine kadar, çok geniş bir alanda araştırma çalışmaları gerçekleştirmektedir. Söz konusu araştırmalar, çoğunlukla üniversitelerden ve diğer ilgili kuruluşlardan alınan katkılarla zenginleştirilmekte, aynı zamanda Merkez bünyesinde oluşturulan teknik kurul tarafından gözden geçirilmektedir. Kitap halinde ya da MPM’nin periyodik yayınları aracılığıyla kamuoyuna sunulan bu çalışmalar, düzenlenen seminer ve sempozyumlarla da ilgililerle paylaşılmakta, bu yolla da elde edilen sonuçlar doğrultusunda tartışma platformları oluşturulmaktadır.

İktisat ve işletme alanlarının yanı sıra, gerek beşeri disiplinlerin gerekse çeşitli mühendislik disiplinlerinin sağladığı perspektif genişliği ve çok yönlülükle yürütülen araştırma çalışmalarının yürütüldüğü alanlar şu başlıklar altında özetlenebilir:  

KURAMSAL ÇALIŞMALAR

MPM’nin yürütmekte olduğu kuramsal nitelikte araştırma çalışmalarının odak noktası, verimlilik alanında ülke ve dünya düzeyindeki yeni yönelimlerin izlenmesi ve bu alandaki yeni gelişmeler  ile  politika önermelerinin ilgililere sunulmasıdır. MPM son dönemde bu alandaki araştırma çalışmalarını, sürdürülebilir dinamik bir kalkınma anlayışı çerçevesinde, çevre-sanayi-enerji ilişkisinin değişen boyutları ve sanayinin Ar-Ge potansiyelinin yükseltilmesi ile kümelenme ve inovasyon konularında yoğunlaştırmıştır.

- Makro Düzeyde İncelemeler  

- Sektörel ve Bölgesel Araştırmalar

MPM sanayi, tarım ve hizmet sektörleri ile çevre, enerji gibi sektörlerin alt kollarına ilişkin verimlilik sorunları, gelişme eğilimleri ve rekabet edebilirlik düzeylerinin izlendiği ve değerlendirildiği sektörel araştırma faaliyetlerinin yanı sıra, yerel düzeyde özellikle iller bazında araştırmalar da yürütmektedir. İl bazındaki çalışmalar, geniş kapsamlı ve ilin geneline ilişkin olarak gerçekleştirilebildiği gibi, belirli sektör ya da ürünler üzerinden de yapılabilmektedir.  

- Örgütsel Düzeyde Araştırmalar

MPM, değişik sektör ve kesimlerdeki kurum ve kuruluşlar özelinde de verimlilikle ilgili alanlarda araştırma çalışmaları gerçekleştirmektedir. Bu kapsamda yönetim, kurum kültürü, organizasyon yapısı, endüstriyel ilişkiler, süreç iyileştirme gibi alanlarda gözlemlere ve görüş alışverişlerine başvurulmakta, ayrıca başka kimi nitel ve nicel araştırma yöntemlerinden de yararlanarak kurum ve kuruluşlar arası karşılaştırmalara gidilmektedir. MPM son dönemde bu nitelikteki çalışmalarını, kamu ve özel sektör kurum ve kuruluşlarında verimlilik yönetimi, yönetim teknikleri ve bunların işletme düzeyinde uygulanabilirliğinin araştırılması ile yönetim kademelerinde verimlilik algısı ile üzerinde yoğunlaştırmıştır. Örgütsel düzeyde verimlilik sorunlarının incelenmesi ve sorunların giderilmesine yönelik çözümlerin geliştirilmesi de inceleme konusu yapılmaktadır.

DANIŞMANLIK

Yurt ekonomisinin verimlilik ilkeleri doğrultusunda gelişmesine katkıda bulunmak için MPM, 580 sayılı Kuruluş Yasası kapsamında, kamu ve özel kesim işyerlerine kurulduğu 1965 yılından beri verimliliği artırmaya yönelik Yönetim Danışmanlığı Hizmetleri sunmaktadır.

1988 yılında Danışmanlık Bölümünün kuruluşu ile MPM’nin Danışmanlık çalışmaları, planlı ve sistematik bir kimlik kazanarak daha da etkinleşip gelişmiş, çeşitlenmiş ve hızlanmıştır. Bu gün MPM, çeşitli disiplinlerden gelen, iyi eğitimli ve deneyimli bir danışman kadrosuna sahiptir. Bu seçkin kadro gerektiğinde MPM’nin Dış Danışmanlar Havuzu’nda yer alan deneyimli dış uzmanlar ile de desteklenmektedir.

MPM, danışmanlık hizmetlerinin amacı; MPM’nin misyonu çerçevesinde, resmi ve özel sektördeki kuruluş ve işyerlerinde, verimi artıracak ve israfı önleyecek modern bilgi ve metotları araştırıp bulmak; bunları uygulamaya koymak ya da yaymak için danışmanlık çalışmalarında bulunmak olarak ifade edilebilir.

MPM, bu amaç doğrultusunda, günümüzün pazar ve rekabet ortamında varlığını sürdürmek isteyen kuruluşlar için geniş bir yelpazede danışmanlık hizmetleri sunmaktadır. Bu hizmetler ölçek, sektör, kamu ya da özel kesim farkı gözetilmeksizin, talebe bağlı olarak;  

1) Analitik Yönlendirme, Teşhis ve Değerlendirme Danışmanlıkları  

2) Yönetim ve Performans Geliştirme, Planlama ve Sistem Kurma,  Danışmanlıkları  

3) İş  Etüdü (İş Ölçümü ve  İş Düzenleme)  ve  Üretim Planlama Danışmanlıkları

ana başlıkları altında ve yaklaşık 46 farklı konuda  ücretli veya ücretsiz olarak gerçekleştirilmektedir. Ücretsiz danışmanlıkların tamamına yakını iller düzeyinde oluşturulan Verimliliği Artırma Projeleri(VAP) kapsamında verilmektedir.

VERİMLİLİK ÖLÇME VE İZLEME HİZMETLERİ

Verimlilik ölçme ve izleme hizmetleri, ülkemizin verimlilik çalışmaları alanında hizmet veren tek kamu kuruluşu olan Milli Prodüktivite Merkezi tarafından gerçekleştirilir. Bu çalışmalar kapsamında; ekonominin hemen tüm kesimlerinde, gerek sektör gerek işletme düzeyinde, verimlilikle ilgili çeşitli ekonomik göstergeler saptanmakta, gelişmeler izlenmekte, değerlendirilmekte ve sonuçları dönemsel olarak yayımlanmaktadır. Sürekli, güncel, nesnel ve tarafsız veri ve bilgi sağlama ilkesinin temel alındığı bu çalışmalar, makro ve mikro ekonomi düzeyleri temelinde yürütülmektedir.

Ulusal ekonomi, sektörler ve alt sektörler düzeyinde yürütülen makro çalışmalarda uluslar arası verimlilik merkezleri ve istatistik kurumlarının kullandığı yöntem ve tekniklere uygun olarak ilgili kurumlardan sağlanan verilere dayalı analizler yapılmaktadır. Sanayi sektörü ve alt kollarında (imalat, madencilik, enerji) genel ekonomik değerlendirmelerin yanı sıra, katma değere ve üretim değerine göre çeşitli verimlilik göstergeleri yıllık dönemlerle saptanmaktadır. Bu çalışmaların sonuçları her yıl düzenli olarak yayınlanmakta olup, ulusal düzeyde ekonomik planlar ve kararlara, ekonomik analizlere bağlı çalışmalara, sağlıklı ve güncel kaynak oluşturma niteliği taşımaktadır.

Mikro düzeyde yürütülen verimlilik ölçme ve değerlendirme çalışmaları, sektör farkı gözetmeksizin talebe bağlı olarak tüm kamu ve özel sektör işletmelerine yöneliktir. İşletme bazında uygulanan bu çalışmalarda, veriler gizlilik ilkesine bağlı olarak işletmeden toplanıp değerlendirilmektedir. İşletmenin verimlilik, karlılık, kapasite kullanımı, mali yapı, vb. göstergelerinin analizleri yapılarak, çalışma sonuçları ölçümü yapılan işletmeye sunulmaktadır.

İşletmede mikro düzeyde yapılan verimlilik ölçme ve değerlendirme çalışmaları ile:

- İşletmenin hedeflerinin belirlenmesi,

 - Tüm girdi kaynaklarını dikkate alarak, verimlilik ve verimlilik artırma konularında derli toplu bir bakış sağlanması,

 - Karar verme sürecinde çeşitli eylem rotaları, seçenekler geliştirmek üzere kârlılığın, sermaye kullanım etkinliğinin ve yatırımın getirisinin saptanması,

 - İşletmenin çeşitli çıktı düzeyleri için yatırımın getirisini değerlendirmek ve girdi kaynaklarının, sermayenin ve toplam verimliliğin gerçekleştirilebilecek düzeylerinin belirlenmesi,

 - İşletme içi ve dışı kıyaslamaların yapılmasını olanaklı kılacak verilerin üretilmesi,

 - Karlılık ve verimliliğin bir arada değerlendirilerek, verimliliği artırmaya yönelik kararların sağlam temellere dayandırılması,

 - Verimlilik artırma programlarının sağlıklı bir şekilde planlanıp uygulanması,

 - Verimlilik artırma programlarına gerçekçi hedeflerin konulması ve kontrol noktalarının oluşturulması amaçlanmaktadır.

Verimlilik ölçme ve değerlendirme konusunda yürütülen diğer çalışmalar arasında, veri erişilebilirliğinin sağlandığı durumlarda uluslararası kıyaslama, eğitim çalışmaları ve uluslararası terminoloji ve tekniklere uygun verimlilik kavramları ile göstergelerinin tanımlanması, ölçme ve izleme tekniklerinin ülke şartlarına uyarlanması ile uygulanması, işletme düzeyinde kullanılabilir ölçüm tekniklerinin belirlenip bunlara uygun veri-kayıt-ölçme-rapor sistemlerinin standartlaştırılması ile sistem geliştirme çalışmaları kapsamında yer almaktadır.

EĞİTİM

“Yurt ekonomisinin verimlilik ilkelerine uygun olarak gelişmesine yardımcı olacak önlemleri araştırmak ve bunların uygulamaya konmasına çalışmak” göreviyle kurulmuş olan Milli Prodüktivite Merkezi (MPM)’nde eğitim fonksiyonunun amacı 580 sayılı MPM Kuruluş Kanunu’nun 2. maddesi’nin c bendinde “Prodüktivite ile ilgili teknik yardımları sağlamak, gerekli eğitim ve istişare çalışmalarında bulunmak” olarak tanımlanmaktadır. Bu amacı gerçekleştirmek için kurulmuş olan Eğitim Bölüm Başkanlığı bir yandan verimlilik artırma tekniklerinin uygulanmasına yönelik bilinçlendirme amaçlı ücretsiz eğitim çalışmaları yapmakta, diğer yandan da, kuruluşların uygulamada karşılaştıkları teknik ve yönetsel nitelikteki sorunların çözümlerine katkıda bulunmak amacıyla teorik ve pratik bilgiler sunmayı hedefleyen talebe bağlı eğitim programları düzenlemektedir.

Bu bağlamda, MPM Eğitim Bölüm Başkanlığının görevleri şu şekilde özetlenebilir:

a. Kamu ve özel sektör kurum ve kuruluşlarına “eğitim ve geliştirme” alanında eğitim ve danışmanlık desteği sağlamak, bu alanda araştırma çalışmaları yürütmek

Kurum ve kuruluşlardan gelen talepler doğrultusunda, MPM Eğitim Bölüm Başkanlığında görevli uzmanlar tarafından aşağıda belirtilen konularda ihtiyaç duyulan eğitim ve danışmanlık hizmetleri sunulmaktadır.

- Eğitim ihtiyaçlarının saptanması

- Eğitim programlarının hazırlanması ve uygulanması
 

- Eğitim etkililiğinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi
 

- Eğiticilerin eğitimi
 

- Eğitim yöntemleri vb.

b. MPM eğitim hizmetleri arasında yer alan konulara ilişkin olarak, kurum ve kuruluşlardan gelen eğitim taleplerinin karşılanmasına yönelik organizasyonları yapmak

MPM gerek bireysel gerekse kurumsal bazda verimliliği artırmak, üretim süreçlerini geliştirmek, çalışanların yetkinliğini yükseltmek için giderek daha çok şeye ihtiyaç duyulan günümüzün rekabet ortamında, çağın gerekliliklerine göre değişerek ve gelişerek varlığını sürdürmek isteyen kuruluşlar için geniş bir eğitim yelpazesi sunmaktadır. Bu eğitimler, daha çok kamu ve özel sektördeki orta ve üst düzey yöneticiler ile uygulamacıların eğitim ihtiyaçlarının karşılanması amacını taşımaktadır.

- Eğitim çalışmaları, 

- Verimlilik Yönetimi 

- İnsan Kaynakları Yönetimi ve Kişisel Gelişim 

- Yönetim ve Sistem Geliştirme 

- Üretim Yönetimi ve

- Maliyet Muhasebesi

olmak üzere beş ana başlık altında yaklaşık seksen (80) farklı konuda gerçekleştirilmektedir.

Eğitim hizmetleri genel katılıma açık programlı eğitimler, talep üzerine gerçekleştirilen kurumsal grup eğitimleri ve verimliliği artırma projesi kapsamında gerçekleştirilen eğitimler olmak üzere üç farklı şekilde sunulmaktadır.

Genel Katılıma Açık Programlı Eğitimler

Eğitim Bölüm Başkanlığı başta “verimlilik yönetimi” olmak üzere, çeşitli verimliliği artırma teknik ve yaklaşımları ile ilgili, sınıf ortamında veya uzaktan eğitim (e-learning) aracılığıyla genel katılıma açık ücretli eğitimler düzenlemektedir.

Talep Üzerine Gerçekleştirilen Kurumsal Grup Eğitimleri

Verimlilik artırma yaklaşım ve tekniklerinin tanıtılması, yaygınlaştırılması, benimsetilmesi ve uygulanmasına katkıda bulunmak amacıyla, MPM eğitim hizmetleri arasında yer alan konulara ilişkin olarak kurum ve kuruluşlardan gelen talepler doğrultusunda ücretli olarak eğitim hizmetleri sunulmaktadır. Eğitim Bölüm Başkanlığına kurum ve kuruluşlardan yapılan hizmet başvuruları iki farklı içerikte olabilmektedir: (1) direkt olarak eğitim konularının belirtilmesi yoluyla gelen talepler (2) ihtiyaç duyulan eğitim konularının belirlenmesini de kapsayacak şekilde tespit edilen eğitimlerin gerçekleştirilmesi talepleri.

Verimliliği Artırma Projesi Kapsamında Gerçekleştirilen Eğitimler

Verimliliği artırma teknik ve yaklaşımlara yönelik olarak düzenlenen ücretsiz eğitim programları ile katılımcıların bu teknik ve yaklaşımları öğrenerek kendi kuruluşlarına taşımaları ve kullanımını yaygınlaştırmaları planlanmaktadır. Bu çerçevede eğitim programları, başta danışmanlık hizmetleri verilen KOBİ’lerle diğer kamu ve özel sektör kurum ve kuruluşlarının personeli olmak üzere il genelinde katılıma açıktır.

c. Verimlilik eğitimi alanında diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği içerisinde faaliyetler gerçekleştirmek

MPM’nin diğer kurum ve kuruluşlarla ilişkilerini geliştirmek ve verimlilik eğitimi alanında projeler geliştirmek amacıyla çeşitli kamu kurumları (Milli Eğitim Bakanlığı, Türkiye İş Kurumu, Üniversiteler) ve Sivil Toplum Kuruluşları ile ortaklaşa çeşitli çalışmalar yürütülmektedir.

Örnek Projeler

 .Engellilere Yönelik Mesleki Beceri Kazandırma Eğitimleri

 .KOBİ’lerde Eğitim ve Danışmanlık İhtiyaçları Analizi

 .Zaman Yönetimi Programının Etkililiğinin Değerlendirilmesi

 .Eğitimde Verimliliğin Ölçülmesi

VAP

VAP, MPM’nin geliştirerek uygulamaya koyduğu bir proje yaklaşımı çerçevesinde ilk uygulaması 1998 yılında Gaziantep ve Denizli illerinde başlatılmış olup, giderek yaygılaşarak günümüzde de devam etmekte olan iller düzeyinde Verimliliği Artırma Projelerinin (VAP) kısa adıdır.

Bu projenin en temel özelliği; yerel düzeyde farklı kesimlerle oluşturulan işbirlikleri ile MPM’nin verimlilik artırma amaçlı hizmetlerini yeni yerel sanayi odakları olarak tanımlanan illerden başlayarak ülke düzeyinde daha hızlı ve etkili bir biçimde yaygınlaştırmak ve böylelikle toplumun farklı kesimlerinde verimlilik bilgi ve bilincinin oluşmasına ve yaygınlaşmasına katkı sağlarken, kamu ve özel sektör işletmelerinin verimlilik sorunlarını teşhis ederek çözüm yolları geliştirmek ve projenin uygulandığı illerin verimlilik sorunlarını araştırıp, bu sorunların giderilmesine yönelik geliştirilen önerileri ilgili kesimlerle paylaşmaktır.